Những ai có thể mắc bệnh này?
Tất
cả mọi người, mọi lứa tuổi đều có thể mắc bệnh Rubella, trong đó đối
tượng dễ gặp nguy hiểm nhất là phụ nữ mang thai, đặc biệt trong 3 tháng
đầu. Những người đã bị Rubella lúc còn nhỏ được miễn dịch, không bị
nhiễm bệnh lại.
Bệnh Rubella có nguy hiểm không?
Tuy bệnh Rubella là một bệnh lây nhiễm KHÔNG NGUY CẤP (không gây nên biến chứng nguy hiểm, không gây chết người) như bệnh sởi
(thuờng gây những biến chứng trầm trọng: viêm phổi, viêm phế quản, viêm
não, viêm cơ tim, viêm tai giữa, rối loạn tiêu hóa…) nhưng lại khá
NGHIÊM TRỌNG do có khả năng gây nên những dị tật bẩm sinh nặng nề ở bào
thai. Một thai phụ mắc bệnh Rubella trong 3 tháng đầu của thai kỳ sẽ dễ
bị những tai biến như sẩy thai, thai chết trong tử cung hoặc gây nên
những dị dạng cho thai nhi sau khi sinh như: các khuyết tật về tim, đục
thủy tinh thể, điếc bẩm sinh, chậm phát triển trí tuệ…
Nguyên nhân lây bệnh Rubella?
Bệnh này gây ra do virus Rubella, thuộc họ togavirus, có một bộ gen RNA sợi đơn. Virus lây truyền qua đường hô hấp và cư trú tại vòm họng và các hạch bạch huyết. Virus được tìm thấy trong máu bệnh nhân từ 5 đến 7 ngày sau khi nhiễm và lây lan khắp cơ thể. Virus rubella có khả năng gây quái thai, nó có thể vượt qua nhau thai, lây nhiễm cho thai nhi, làm ngừng sự phát triển của tế bào hoặc phá hủy chúng.Yếu tố di truyền cho thấy một số dấu hiệu trên kiểu huyết thanh HLA-A1 hoặc các yếu tố xung quanh A1 trên haplotypes mở rộng có liên quan đến việc làm tăng mức độ nhạy cảm với sự nhiễm virus hoặc không giải độc tố của bệnh.
- Bệnh rubella
lây truyền bởi các giọt nước bọt trong không khí khi người mang mầm
bệnh hắt hơi hoặc ho. Người bệnh trở thành nguồn lây sau 5 đến 7 ngày kể
từ khi vi rút xâm nhập vào cơ thể người mẹ, nếu người bệnh là phụ nữ có
thai trong thời gian này có thể truyền vi rút sang thai nhi.
-
Người bị nhiễm vi rút có khả năng lây truyền cao nhất trong thời kỳ
phát ban. Tuy nhiên vi rút có thể lây truyền trước và sau phát ban 7
ngày.
- Trẻ bị hội chứng rubella bẩm sinh có thể lây truyền vi rút trong khoảng thời gian một năm hoặc hơn.
- Điều kiện thuận lợi để bệnh Rubella lan rộng là:
Điều kiện sống chật chội, thiếu ánh sáng, thiếu điều kiện vệ sinh (nhà
trọ, ký túc xá v.v…). Người bị bệnh Rubella có thể lây truyền bệnh cho
người khác một tuần trước khi phát ban và từ 1 đến 2 tuần sau khi ban đã
lặn hết.
Những triệu chứng khác của rubella (thường phổ biến ở thanh thiếu niên và người lớn) có thể là:
Sau một thời gian ủ bệnh trong vòng 14-21 ngày, Rubella sẽ gây ra các triệu chứng tương tự như bệnh cúm. Các triệu chứng ban đầu là phát ban trên mặt, sau đó lan đến mình, tay, chân và thường giảm đi sau ba ngày (đó là lý do tại sao nó thường được gọi là bệnh sởi ba ngày). Các dấu ban thường lặn đi khi bệnh lây lan sang các bộ phận khác của cơ thể. Các triệu chứng khác bao gồm sốt nhẹ, sưng hạch (ở vùng chẩm và háng), đau khớp, nhức đầu và viêm kết mạc. Sưng hạch bạch huyết và các tuyến có thể kéo dài tới một tuần và sốt hiếm khi tăng lên trên 38oC (100,4oF). Ban của sởi Đức thường có màu hồng hoặc hơi đỏ, gây ngứa và thường kéo dài khoảng ba ngày sau đó biến mất để lại những nốt thâm nhỏ trên da.Sởi Đức có thể gây bệnh cho bất cứ độ tuổi nào và thường là bệnh nhẹ, hiếm gặp ở trẻ sơ sinh hoặc những người trên 40 tuổi, những người lớn tuổi nếu mắc bệnh thì có những triệu chứng nghiêm trọng hơn.
Khi
rubella xảy ra ở phụ nữ mang thai, nó có thể gây ra hội chứng rubella
bẩm sinh cực kỳ nguy hiểm đối với bào thai. Trẻ bị nhiễm vi-rút rubella
trước khi chào đời dễ bị chậm phát triển cả về thể lực và trí tuệ, bị dị
tật ở tim và mắt, bị điếc và gặp nhiều sự cố ở gan, lá lách, tuỷ xương.
Chăm sóc bệnh nhân Rubella như thế nào?
Bệnh Rubella
là một bệnh lành tính, không có biến chứng nguy hiểm nên có thể để bệnh
nhân tại nhà để chăm sóc. Việc điều trị bệnh chủ yếu là điều trị triệu
chứng:
- Cho người bệnh ăn thức ăn mềm, lỏng, dễ tiêu, uống nhiều nước, ăn nhiều trái cây.
- Người bệnh cần được vệ sinh mũi họng (nhỏ mũi và súc họng) hàng ngày bằng dung dịch nước muối sinh lý 9%.
- Nếu nhức đầu nhiều hoặc đau khớp có thể sử dụng thêm thuốc giảm đau.
- Đối với trẻ nhỏ cần giặt khăn bằng nước ấm lau mình mẩy hàng ngày cho bé.
Làm thế nào để phòng tránh bệnh Rubella?
* Phát hiện bệnh sớm để tránh lây lan cho người khác.
* Cách ly người bệnh:
- Thời gian cách ly: từ lúc bắt đầu phát bệnh (phát ban) cho đến 7 ngày
sau khi phát ban (trẻ em nên nghỉ học, người lớn nên nghỉ làm).
- Để người bệnh ở trong một phòng riêng, có cửa sổ, thoáng mát, có đủ ánh nắng mặt trời.
- Sử dụng các vật dụng sinh hoạt cá nhân riêng cho người bệnh (khăn mặt, ly, chén, muỗng, đũa, chăn, gối, màn…).
*
Hạn chế tiếp xúc với người bệnh: Khi cần tiếp xúc thì phải đeo khẩu
trang. Sau khi tiếp xúc phải rửa tay ngay bằng xà phòng. Đặc biệt những
phụ nữ đang mang thai cần tuyệt đối tránh tiếp xúc với người bệnh.
*
Vệ sinh phòng ở của người bệnh: Lau sàn phòng, bàn ghế, tủ giường, đồ
chơi… của người bệnh hàng ngày bằng nước Javel, hoặc dung dịch Cloramin B
sau đó rửa lại bằng nước sạch. Đối với những đồ vật nhỏ có thể đem phơi
nắng.
*
Tiêm chủng vắc xin: Vắc-xin phòng bệnh Rubella thông dụng hiện nay là
loại vắc-xin MMR (Measle, Mumps, Rubella) phòng ngừa cho cả 3 bệnh Sởi,
Quai bị, Rubella.
Rubella bị ngăn chặn bởi chương trình miễn dịch chủ động sử dụng vắc-xin
chứa loại virus còn sống nhưng bị vô hiệu hóa. Hai loại vắc-xin đã giảm
độc lực của virus còn sống, dòng RA 27/3 và Cendehill, đã tỏ ra hiệu
quả trong công tác phòng chống dịch bệnh cho người lớn.Vắc-xin này hiện nay thường là một phần của vắc-xin MMR (ngừa Sởi-Quai bị-Rubella). Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo liều đầu tiên được tiêm vào khoảng 12 đến 18 tháng tuổi và liều thứ hai lúc 36 tháng. Phụ nữ mang thai thường được xét nghiệm miễn dịch đối với rubella sớm. Phụ nữ bị mẫn cảm sẽ không được tiêm phòng cho đến khi em bé được sinh ra bởi vì vắc-xin có chứa virus sống.
Cần khuyến cáo những phụ nữ trong độ tuổi mang thai, hoặc dự định mang thai, trong thời gian này nên đi chích ngừa bệnh. Sản phẩm tạo miễn dịch trong thời gian rất dài và tác dụng bảo vệ vẫn còn nếu người phụ nữ chích ngừa mang thai nhiều năm sau đó.
Ngoài ra, có thể phòng bệnh bằng các biện pháp không đặc hiệu khác như mặc đủ ấm, ăn uống đảm bảo dinh dưỡng, cách ly và thực hiện các biện pháp phòng lây lan vì bệnh truyền nhiễm rất nhanh qua đường hô hấp.
Chương trình tiêm chủng đã khá thành công. Cuba đã tuyên bố loại trừ hoàn toàn căn bệnh này trong những năm 1990, và trong năm 2004, Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (Hoa Kỳ) đã thông báo cả 2 dạng rubella bẩm sinh và mắc phải đã bị loại bỏ khỏi Hoa Kỳ
Đăng nhận xét